Ev Hanımları Emeklilik Bekliyor: Torba Kanun Teklifinde Neler Var?
Ev hanımlarının emekliliği yıllardır gündemde olan bir konu. Birçok taslak hazırlandı ancak somut bir adım atılmadı. Şimdi ise AK Parti’nin seçim beyannamesinde yer alan vaatlerin hayata geçirilmesi için yeni bir torba kanun teklifinin meclise gelmesi bekleniyor. Peki, ev hanımlarının emekliliği için hangi düzenlemeler yapılacak? Bu düzenlemeler ev hanımlarına ne kadar fayda sağlayacak? İşte detaylar…
Ev hanımlarının emekliliği için iki önemli vaat
AK Parti’nin 2023 seçim beyannamesinde ev hanımlarının emekliliği için iki önemli vaat yer almıştı. Bunlardan ilki, ev hanımlarının isteğe bağlı olarak ödeyecekleri primlerin üçte birinin devlet tarafından karşılanmasıydı. Böylece ev hanımları daha az prim ödeyerek emekli olabileceklerdi.
İkinci vaat ise, ev hanımlarına yıpranma payı verilmesiydi. Bazı meslek gruplarında olduğu gibi, ev hanımları da evdeki emeklerinin karşılığında erken emeklilik hakkı kazanacaklardı.
Torba kanun teklifinde neler var?
Ev hanımlarının emekliliği için vaat edilen bu düzenlemelerin torba kanun teklifine girip girmeyeceği henüz netleşmedi. Ekonomik koordinasyon kurulunun gelecek hafta toplanması bekleniyor. Bu kurulda hangi konuların teklife gireceği kararlaştırılacak. Ancak Haber Türk yazarı Ahmet Kıvanç’ın edindiği bilgilere göre, ev hanımlarının emekliliği için bir taslak üzerinde çalışıldığı öğrenildi. Bu taslakta neler olduğunu ise şöyle anlattı:
Ev hanımlarının emeklilik için ödeyecekleri primlerin üçte birinin devlet tarafından karşılanması vaadi, sadece 2023 yılı için geçerli olacak. Yani bu düzenlemeden yararlanmak isteyen ev hanımları, 2023 yılında isteğe bağlı sigorta başvurusu yapmak zorunda olacaklar. 2024 yılında ise bu düzenleme sona erecek.
Ev hanımlarına yıpranma payı verilmesi vaadi ise, sadece 3 yıl süreyle uygulanacak. Yani ev hanımları, 3 yıl boyunca her yıl 60 gün yıpranma payı alacaklar. Bu da emeklilik yaşlarını 180 gün (6 ay) erkene çekecek. Ancak bu düzenlemeden yararlanmak için de bazı şartlar olacak. Bunlar şöyle:
Ev hanımları, en az 15 yıl sigortalı olmak zorunda olacaklar.
Ev hanımları, en az 3600 gün prim ödemiş olmak zorunda olacaklar.
Ev hanımları, evlilik tarihinden itibaren en az 10 yıl ev hanımı olarak kalmış olmak zorunda olacaklar.
Bu düzenlemeler ev hanımlarına ne kadar fayda sağlayacak?
Ev hanımlarının emekliliği için vaat edilen bu düzenlemeler, ev hanımlarına ne kadar fayda sağlayacak? Bu sorunun cevabı, ev hanımlarının durumuna göre değişiyor. Örneğin, 2023 yılında isteğe bağlı sigorta başvurusu yapacak bir ev hanımı, aylık 900 TL prim ödeyecek. Bu primin üçte biri devlet tarafından karşılanacak. Yani ev hanımı, aylık 600 TL prim ödeyecek. Bu da yıllık 7200 TL prim ödemesi anlamına geliyor.
Eğer bu ev hanımı, 15 yıl boyunca bu şekilde prim öderse, toplam 108 bin TL prim ödemiş olacak. Bu da emeklilik için yeterli olmayacak. Çünkü emeklilik için en az 5400 gün prim ödemesi gerekiyor. Bu da 15 yıldan fazla bir süre demek. Dolayısıyla bu ev hanımı, emekli olabilmek için ek prim ödemek zorunda kalacak.
Ev hanımlarına verilecek olan yıpranma payı ise, emeklilik yaşını 6 ay erkene çekecek. Bu da ev hanımlarına çok büyük bir avantaj sağlamayacak. Çünkü emeklilik yaşının zaten yükseltilmesi planlanıyor. Örneğin, 1975 doğumlu bir ev hanımı, normalde 2038 yılında 63 yaşında emekli olabilecek. Ancak yıpranma payından yararlanırsa, 2037 yılında 62,5 yaşında emekli olabilecek. Bu da çok büyük bir fark yaratmayacak.
Ev hanımlarının emekliliği için daha kapsamlı ve kalıcı düzenlemeler gerekiyor
Ev hanımlarının emekliliği için vaat edilen bu düzenlemeler, ev hanımlarının beklentilerini karşılamaktan uzak görünüyor. Ev hanımlarının emekliliği için daha kapsamlı ve kalıcı düzenlemeler gerekiyor. Ev hanımlarının evdeki emeklerinin karşılığını alabilmeleri için, emeklilik şartlarının kolaylaştırılması, primlerin indirilmesi, yıpranma payının artırılması ve emeklilik maaşlarının yükseltilmesi gibi adımlar atılması gerekiyor. Aksi takdirde, ev hanımları emeklilik hayallerini gerçekleştiremeyecek.